Студентке арналған жадынама

1.1. Өндірістік тәжірибеден өтетін студенттер (бұдан әрі – студенттер) тәжірибеден өту үшін тиісті құжаттар (келісімшарт және жолдама), еңбек қауіпсіздігі бойынша кіріспе нұсқамадан өту, жұмыс орнындағы еңбек қауіпсіздігі бойынша нұсқамадан өту, сондай-ақ зардап шеккендерге алғашқы көмек көрсетуге оқытудан өткен жағдайда ғана жұмыстарды орындауға жіберіледі.

1.2. Барлық нұсқамалар жүргізу түрлері нұсқамаларды тіркеу журналдарында міндетті түрде алған және өткізген тұлғалардың қолтаңбаларымен тіркелуі тиіс.

1.3. Әрбір студентке қажет:
- алғашқы көмек қобдишасының сақтау орнын білу;
- алғашқы көмек көрсете білу;
- өрт болған жағдайда дұрыс әрекет ете білу.

1.4. Студентке ұсынылады:
- сырт киімін, аяқ киімін және бас киімін арнайы гардеробта немесе сақтау орындарында қалдыру;
- іскерлік этикет талаптарына сай ұқыпты көріну;
- жұмыс орнында тамақ ішпеу.

1.5. Студенттердің өндірістік тәжірибеден өтуі кезінде келесі қауіпті және зиянды факторлар болуы мүмкін:
- компьютермен жұмыс істеу – қозғалыс белсенділігінің шектелуі, бірсарынды жұмыс және көру жүктемесінің жоғарылауы;
- электр құрылғыларымен жұмыс (жарықтандыру құралдары, тұрмыстық техника, принтер, сканер және өзге де кеңсе техникасы) – электр тогымен зақымдану қаупі;
- ұйымнан тыс жерде қозғалу (тәжірибе орнына бару және қайту жолы) – көлік құралдарының қозғалысы және жол жағдайының қолайсыздығы (мұз, жолдың тегіс еместігі және т.б.).

1.6. Компьютермен жабдықталған жұмыс орындары бар бөлмелер күннен қорғайтын құралдармен (жалюзи, перде және т.б.) жабдықталуы тиіс.

1.7. Мұндай бөлмелер табиғи және жасанды жарықпен қамтамасыз етілуі тиіс.

1.8. Арматурасыз ашық шамдарды қолдануға тыйым салынады.

1.9. Жұмыс орындарындағы жасанды жарық жалпы және жергілікті жарықтандыру түрінде орындалуы тиіс.

1.10. Жергілікті жарықтандыру үстел бетіне орнатылған шамдармен қамтамасыз етіледі.

1.11. Шаңның жиналуын болдырмау үшін бөлмелерді күнделікті ылғалды тазалау және тұрақты желдету қажет.

1.12. Жұмыс орны үстел мен реттелетін орындық (кресло) болуын қамтуы тиіс.

1.13. Студенттер осы нұсқаулық талаптарын орындамағаны үшін қолданыстағы заңнамаға сәйкес жауапты болады.

2.1. Жұмысқа асығыстықты болдырмау және соның салдарынан құлау мен жарақат алу жағдайларын алдын алу үшін жұмысқа уақытынан бұрын келу қажет, бұл ретте:
- баспалдақпен жүгіріп түсуге немесе көтерілуге болмайды;
- қоршауларға және кездейсоқ заттарға отыруға немесе сүйенуге болмайды;
- қауіпсіздік белгілеріне, сигналдарға назар аударып, олардың талаптарын орындау;
- алкогольдік немесе есірткілік мас күйінде жұмысқа кірісуге болмайды.

2.2. Жұмыс орнын және жабдықтарды қарап шығу. Жұмыс орнының қажетті жабдықтармен, инвентармен, құрылғылармен және құралдармен қамтамасыз етілгенін тексеру. Барлық артық заттарды алып тастау.

2.3. Дербес компьютердің дисплей экранын шаңнан тазалау. Экранның биіктігі мен көлбеу бұрышын реттеу.

2.4. Жұмыс орнындағы жарық деңгейін реттеу.

2.5. Орындықтың биіктігін реттеу. Жабдықтардың жарамдылығын тексеру.

2.6. Байқалған кемшіліктер мен ақаулар туралы дереу тәжірибе жетекшісіне хабарлау және ақаулар жойылғанға дейін және жетекшінің рұқсатынсыз жұмысқа кіріспеу.

3.1. Дербес компьютерлермен жабдықталған жұмыс орындарында:

3.1.1. Экран көз деңгейінен 5° төмен орналасуы және тік жазықтықта немесе операторға қарай 15° көлбеу болуы тиіс.

3.1.2. Оператор көзінен экранға дейінгі қашықтық 60–80 см аралығында болуы қажет.

3.1.3. Жергілікті жарық көзі жұмыс орнына қатысты көзге тік жарық түспейтіндей орналасуы тиіс және 40×40 см аумақта біркелкі жарықтандыруды қамтамасыз етіп, пернетақтада және басқару пультінің басқа бөліктерінде, сондай-ақ бейнетерминал экранында көзді шағылыстыратын жарық дақтарын тудырмауы керек.

3.1.4. Көру және жалпы шаршауды азайту үшін әр сағат сайын үзіліс жасау қажет.

3.1.5. Жұмыс күні бойы жұмыс орнын таза және тәртіпте ұстау қажет. Жұмыс ауысымы кезінде дисплей экранын кемінде бір рет шаңнан тазалау керек. Еденге төгілген материалдарды, заттарды, өнімдерді, төгілген суды уақытында жинап отыру қажет.

3.1.6. Жұмыс кезінде тыйым салынады:
- жүйелік блоктың (процессордың) артқы панеліне қосулы кезде қол тигізуге;
- қосулы күйде перифериялық құрылғылардың интерфейстік кабельдерін ажыратуға немесе қосуға;
- құрылғылардың үстін қағаздармен және бөгде заттармен жабуға;
- жұмыс орнын ретсіз және ластанған күйде қалдыруға;
- белсенді тапсырма орындалып жатқанда қоректендіруді өшіруге;
- жүйелік блокқа, мониторға, пернетақтаға және басқа құрылғыларға ылғал тигізуге;
- суықтан әкелінген (қыста) қатты салқындатылған жабдықты қосуға;
- жабдықты өз бетінше ашуға және жөндеуге.

3.2. Электр құралдары және кеңсе техникасымен жұмыс істеу кезінде:

3.2.1. Автоматты ажыратқыштар мен электр сақтандырғыштары әрдайым жарамды болуы тиіс.

3.2.2. Электр сымдарының, ажыратқыштардың, розеткалардың, шам патрондарының және жарықтандыру құрылғыларының, сондай-ақ электр желісіне қосылатын сымдардың оқшаулауы жарамды күйде болуы керек.

3.2.3. Электр құралдарын құрғақ жерде сақтау қажет, температураның күрт өзгеруінен, дірілден және соққылардан қорғау керек.

3.2.4. Суды жылыту үшін жабық спиральді және автоматты өшіру жүйесі бар сертификатталған электр құрылғыларын пайдалану қажет.

3.2.5. Тыйым салынады:
- ақаулы электр құралдары мен сымдарды пайдалануға;
- қосулы тұрған жарықтандыру құрылғыларын және шамдарды тазалауға;
- электр құралдарын өз бетінше жөндеуге;
- электр сымдарын шегелерге, металл немесе ағаш заттарға ілуге;
- сымды бұрауға, су құбырларына немесе жылыту батареяларына қоюға;
- сымнан ұстап розеткадан ашаны тартуға;
- бір уақытта компьютерге және жерге қосылған құрылғыларға қол тигізуге;
- ашық ауада бөлмеге арналған электр құралдарын пайдалануға;
- қолдан жасалған немесе ашық спиральді электр құрылғыларын қолдануға;
- еденде жатқан электр сымдарын басып өтуге.

3.3. Электр қуаты уақытша өшкен жағдайда және жұмыс орнынан кеткенде жабдықты өшіру қажет.

3.4. Тәжірибе орнына бару және қайту жолында:

3.5. Жол бойында экстремалды жағдайлардан аулақ болу қажет.

3.6. Жол қозғалысы ережелерін және қоғамдық көліктегі тәртіп ережелерін сақтау қажет.

3.7. Көлік құралдарын және көрінуді шектейтін кедергілерді айналып өту кезінде сақ болу қажет.

3.8. Қолайсыз ауа райы жағдайында (көктайғақ, қар, тұман) ерекше сақтық сақтау қажет.

4.1. Егер төмендегілер анықталса, жұмысты дереу тоқтатып, дербес компьютерді және басқа электр жабдықтарын өшіріп, жұмыс жетекшісіне хабарлау қажет:
- электр жабдықтары мен электр сымдарында механикалық зақымдар мен өзге де ақаулар анықталса;
- жабдық жұмысы кезінде шамадан тыс шу байқалса;
- жабдықтан шамадан тыс жылу бөлінуі байқалса;
- экранның жыпылықтауы тоқтамаса;
- экранда мәтіннің секіруі байқалса;
- күйік иісі немесе түтін иісі сезілсе;
- электр қуатының берілуі тоқтатылса.

4.2. Ақаулар толық жойылғанға дейін жұмысқа кіріспеу қажет.

4.3. Өрт немесе жану жағдайында қызметкерлер (соның ішінде өндірістік тәжірибеден өтіп жүрген студенттер) жұмысты дереу тоқтатып, электр құрылғыларын өшіріп, 101 нөмірі бойынша өрт сөндіру қызметін шақырып, жұмыс жетекшісіне хабарлап, қолда бар өрт сөндіру құралдарымен өрт ошағын жоюға кірісуі тиіс.

4.4. Бөлмеде газ иісі анықталған жағдайда:
- бөлмедегі адамдарға ашық отты пайдалануға, темекі шегуге, электр жарығын қосып-өшіруге тыйым салу туралы ескерту;
- терезелерді (форточка, желдеткіш) ашып, бөлмені желдету;
- ұйым әкімшілігіне хабарлау, қажет болған жағдайда 104 нөмірі бойынша газ апаттық қызметін шақыру.

4.5. Жазатайым оқиға болған жағдайда:
- зардап шеккен адамды жарақаттаушы фактордан босату;
- жұмыс жетекшісіне хабарлау;
- зардап шеккенге алғашқы медициналық көмек көрсету;
- мүмкін болса, оқиға орнын тергеу басталғанға дейін өзгеріссіз сақтау (егер бұл басқа адамдардың жарақат алуына немесе апатқа әкелмесе);
- қажет болған жағдайда жедел жәрдем шақыру немесе зардап шеккенді медициналық мекемеге жеткізуге көмектесу.

5.1. Жұмыс орнын тәртіпке келтіру.

5.2. Жабдықтарды өшіріп, электр желісінен ажырату.

5.3. Ұйым (кәсіпорын) ғимаратынан шыққан кезде:
- қозғалып келе жатқан көлік құралдарының жоқ екеніне көз жеткізу;
- тротуарлар мен жаяу жүргіншілер жолымен жүру.